Evropska komisija je usvojila Paket proširenja za 2025. godinu, kojim se procjenjuje napredak deset zemalja kandidata ka članstvu u Evropskoj uniji.
Ove godine Crna Gora je zabilježila svoj do sada najbolji rezultat u Poglavlju 26 – Obrazovanje i kultura. Otkada Evropska komisija primjenjuje dvostruki sistem ocjenjivanja, koji uključuje stepen spremnosti i ocjenu napretka, Crna Gora u kontinuitetu bilježi dobar nivo spremnosti za članstvo. Izuzetan rezultat ove godine predstavlja dobar napredak u odnosu na prošlogodišnje preporuke, što je u dosadašnjem procesu integracija zabilježeno samo jednom (2018. godine). Drugim riječima, ovo pokazuje da su reforme koje sprovodimo u obrazovanju kvalitetne, održive i da ih građani mogu osjetiti. One su u skladu sa evropskim standardima i u konačnom, doprinose evropskom putu naše države. Dodatno, među deset zemalja kandidata za članstvo u EU, Crna Gora ima najbolji rezultat u PP26 po oba nivoa ocjenjivanja, saopšteno je iz Ministarstva prosvjete, nauke i inovacija.
Kako je istaknuto, posebno je pohvaljeno usvajanje Strategije reforme obrazovanja 2025–2035 sa Akcionim planom 2025–2026, kao i set zakona usvojenih od strane Skupštine. U izvještaju se ističe i povećanje izdvajanja za obrazovanje u 2024, kao i osam puta veća sredstva za stručno usavršavanje nastavnika u odnosu na 2023. Zabilježen je rast upisa djece u predškolske ustanove, koji je dostigao 79,6 odsto, dok je prosjek EU 94,6 odsto. Crna Gora je aktivno učestvovala u međunarodnim testiranjima TALIS 2024 i PISA 2025, te je iskazala interesovanje za učešće u budućim ciklusima PIRLS 2026, TIMSS 2027 i ICILS 2028. Reforme su uključivale i digitalizaciju obrazovanja, uspostavljanje više od stotinu EdTech laboratorija, te aktivno učešće u programu ERASMUS+ i Evropskom prostoru obrazovanja. Posebna pažnja posvećena je dostignućima u oblastima kulture, mladih i sporta.
Navedeno je i da, kada je u pitanju Poglavlje 25, Crna Gora i dalje ima dobar stepen spremnosti za članstvo, što uz određeni napredak u odnosu na preporuke iz 2024.g, znači da je objektivno najnaprednija od deset zemalja kandidata u ovoj oblasti. Konstatovano je da je usvojen S3 Plan implementacije za 2025.g, koji predstavlja most između dva strateška ciklusa. Istaknuta su izdvajanja MPNI za finansiranje nacionalnih naučnoistraživačkih projekata, kao i istraživačkih grantova za podsticanje izvrsnosti, ali da su potrebni napori u cilju daljeg povećanja ulaganja u istraživanje i razvoj. U pozitivnom tonu istaknute realizovane aktivnosti Fonda za inovacije, NTP CG i IPC Tehnopolis u prethodnih godinu dana. Podcrtano da je na Evropskoj tabeli uspješnosti u inovacijama Crna Gora inovator u nastajanju, sa 45,3% prosjeka EU. Pohvaljeni dosadašnji rezultati učešća u programu Horizont Evropa, koji pokazuju da su institucije iz CG povukle 4.83 miliona eura.
„Kao i do sada, Ministarstvo prosvjete, nauke i inovacija će se držati jasnih smjernica i preporuka iz Izvještaja EK. Izvještaj nam je od koristi za dalje unapređenje sistema obrazovanja, istraživanja i inovacija, a u cilju benefita za sve građane. Rezultati koje smo postigli u prethodne dvije godine daju stvarne koristi našim građanima i pokazuju da je Crna Gora na pravom putu ka članstvu u Evropskoj uniji“, stoji u saopštenju.
FOTO: Ministarstvo prosvjete, nauke i inovacija